Divan Edebiyatında Başlıca Terimler. Abdal: Gezgin derviş. Beyit: İki dizeden oluşan dize sonlarındaki sözcükleri birbiriyle uyaklı Divan edebiyatı nazım birimidir. Bend: Şiirde dört veya daha çok dizeden oluşan birime denir. Bahariye: Baharın gelişinin müjdelendiği, doğadaki değişimi dile getiren kasidelerdir.
DİVANŞİİRİ NAZIM BİÇİMLERİ ve TÜRLERİ . Divan şiiri nazım şekil ve türleri -şarkı ve tuyuğ hariç- Arap ve Fars edebiyatlarından alınmıştır. Genellikle beyit ve dörtlük, nazım birimi olarak kullanılmıştır. A. NAZIM BİÇİMLERİ Mısra Sözlük anlamı “çift kanatlı bir kapının kanatlarının her biri”dir.
Bu dönemin şairleri(ozanları) şiirlerini divan adı verilen kitaplarda topladıkları için söz konusu edebiyata da Divan Edebiyatı denilmiştir. Türklerin İslam dini ve kültürünü benimsedikten sonra, Anadolu'da Arap ve özellikle Fars Edebiyatlarını örnek alarak oluşturdukları yazılı edebiyattır.
Divanedebiyatında Nef’i fahriyeleriyle de bilinmektedir. Fahriyeler genellikle kasideler içinde bir bölüm olarak bulunur. Bunun dışında şairler başka nazım biçimleriyle de fahriye yazmışlardır. Divan Edebiyatında Nesir (Düz Yazı) Divan Edebiyatı’nda, şiir ağırlıklı olmakla birlikte, nesre (düzyazıyla) de yer verilir.
Divan edebiyatında, bir beyitteki iki dize kendi içinde iki parçaya ayrılır. Birinci dizenin ilk parçasına sadr, son parçasına aruz ya da harb denir. İkinci dizenin ilk parçası ibtida, son parçası acz ya da darb'dir. Sadr ile aruz, ibtida ile acz arasında kalan bölüm haşv olarak isimlendirilir.
MÜSEBBA: Divan edebiyatında her bendi yedi dizeden oluşan nazım biçimi. MÜSEDDES: Divan şiirinde altı dizelik bentlerden oluşan nazım biçimi. MÜSEMMEN: Divan şiirinde sekiz dizelik bentlerden oluşan nazım biçimi. MÜSTEŞRİK: Doğulu milletlerin tarih, din, dil, edebiyat ve kültürlerini araştırıp inceleyen Batılı bilginler.
bebaNz. Rubai bir edebiyat terimidir. kökeni arapça dilinden gelmektedir. Divan edebiyatında dört dizeden oluşan ve belirli aruz kalıpları ile yazılan şiir, dördül "Rubai" ile ilgili cümleler "Bu rubailer basit olmakla beraber onlarda hayalden çok, mücerrede doğru bir akış vardır." - A. H. Çelebi; Bilimsel terim anlamı: [Bakınız
Terbî ve tahmise benzer. Ancak başka bir şairin yazdığı bir gazelin her beytinin üzerine dört dize daha ekleyerek altılı beyitler haline getirilmesiyle oluşur. Tesdis tek bir beyite de uygulanabilir. Divan edebiyatında çok az kullanılmıştır. Tahmis türünde olduğu gibi genellikle eksik gazellere uygulanır. Tesbi
Muaşşer: Divan şiirinde on dizelik bentlerden oluşan nazım biçimi. Muhammes: Divan şiirinde her bendi beş dizeden oluşan nazım bimiçine verilen isim. Murabba: Dörder dizelik bentlerle kurulan nazım biçimi. Musammat: Ölçü ölçüsünü korumak koşuluyla dört, beş, altı, yedidizeli bentlerden oluşan nazım biçim.
B) Dört dizeden oluşan bu nazım şekli yalnızca Türk edebiyatında görülür. (Tuyuğ) C) Ahenk sağlamak amacıyla bir gazelin her dizesine kısa bir dize eklenerek oluşturulan nazım şeklidir. (Müstezat) D) Hemen hemen her kasidede yer alan bu bölümde şairler kendilerini ve şiirlerini mübalağalı bir şekilde överler. (Fahriye)
Divanedebiyatı, önceden de söylediğimiz gibi 19. yüzyılın başlarında artık yavaş yavaş yerini Batı’dan gelen yeni edebiyata bırakmaya başlamıştı. Hem çok güçlü Divan şairlerinin bulunmaması, hem de tekrar ede ede kalıplaşan bir söyleyişin artık bıkkınlık vermesi yeni edebiyatın yerleşmesini hızlandırmıştır.
divan edebiyatında dört dizeden oluşan bir şiir türü
